ILK YARDIM NEDIR?
Herhangi bir kaza yada yaşami tehlikeye düşüren durumda,saglik görevlilerinin yardimi saglanincaya kadar,hayatin kurtarilmasi yada durumun daha kötüye gitmesini önlemek amaciyla,ilaçsiz olarak yapilan uygulamalara ilk yardim denir.
ILK YARDIM UYGULAMASINDA KESINLIKLE ILAÇ KULLANILMAZ.
ILK YARDIMDA AMAÇ NEDIR?
1.Yaşami koruma ve sürdürülmesini saglama
2.Durumun kötüleşmesini engelleme
3.Iyileşmesini kolaylaştirma
ILKYARDIMCININ ÖZELLIKLERI VE SORUMLULUKLARI NEDIR?
1.Sakin ve telaşsiz olmali.
2.Hastayi sakinleştirmeli.
3.Çevreyi degerlendirip süren bir tehlike olup olmadigini belirlemeli.
4.Kendi can güvenligini tehlikeye atmamali.
5.Çevredeki kişileri,saglik kuruluşlari,itfaiye ve güvenlige haber vermeleri için organize etmeli.
6.Hastanin durumunu degerlendirerek uygun ilk yardima başlamali.
7.Hastanin saglik kuruluşuna bir an önce ulaşmasini saglamali.
ILK YARDIMIN ABC'SI NEDIR?
A.Soluk yolunun açilmasi.
B.Solunumun düzeltilmesi.
C.Dolaşimin etkinligini saglama.
SOLUK YOLU NASIL AÇILIR?
1.Agizda toz toprak,kirik takma diş ve yabanci cisimler varsa çikarilir.
5. Derin bir soluk alinip,solunum yaptirilacak kişinin agzina (yada burnuna) agiz yerleştirlir.
6. Hastanin gögsünün kabarmasina yetecek şiddette soluk verilir.
DOLAŞIMIN ETKINLIGI NASIL SAGLANIR?(KALP MESAJI)
1.Kalp durmuşsa hemen kalp mesajina başlanir.
2.Hasta sert bir zemine yatirilir ve bir yanina diz çökülür.
YARA IÇINDEKI YABANCI CISIM,KEMIK,PARÇASI VS. ÇIKARILMAMALIDIR.
3. Gögüs kemiginin(iman tahtasi)üçte bir alt ucuna bir elin ayasi sikica yerleştirilir,diger elin ayasi bunun üstüne konur.Parmaklar hastaya temas etmemelidir.
4. Kollar dik tutularak (Bilek ve dirsekler bükülmeden)sabit ve ritmik bir şekilde gögüse 4-5 cm bastirilir.
5. Arada nabiz kontrol edilerek dakikada 60 kez olmak üzere dolaşim başlayincaya kadar devam edilir.
BAYILMALARDA UYGULANACAK ILKYARDIM KURALLARI
1.Elbiseleri boyundan,gögüsten ve karindan gevşetilir.
2.Hastanin beynine kan gitmesini saglamak için düz bir yerde sirtüstü yatirilarak,ayaklari yukari kaldirilir ve sonrada şok pozisyonunda bekletilir. Kesinlikle başinin altina yastik konmaz.
3.Hastaya uyarici kokular koklatilir. (Amonyak vb.)
4.Hastanin zorlanmaksizin kendine gelmesi beklenir.
5.Kendine geldiginde su, çay gibi içecekler azar azar verilmelidir.
GÖGÜS YARALANMALARINDA ILKYARDIM
1.Yarali,yari oturur duruma getirilir
2.Havanin akcigerler dolmasina engel olmak için açik olan yara yerine temiz bir bez kapatip basinç yapmadan sarilir
3.Kazazedenin isi kaybi önlenir.
KARIN YARALANMALARINDA ILKYARDIM
1.Hastaya agizdan yiyecek içecek verilmez.
2.Yarali başi hafif yüksek, dizlernin altina rulo edilmiş bir battaniye konularak sirt üstü yatirilir
3.Herhangi bir organ dişari çikmiş ise asla el sürülmez.Genişbir gaz bezi varsa serum fizyolojik ile islatilarak basinç yapmadan organlarin üzerine örtülür.
4.Yarali zaman geçirmeden sevkedilir.
EGZOS ZEHIRLEMELERINDE ILKYARDIM
1.Hasta derhal temiz havaya çikarilir.
2.Şuuru tam kapali olmayanlar temiz havada derin solunum yaptirilir.
3.Şuuru kapali veya solunum yapmakta güçlük çeken hastalara suni solunum tatbik edilir.
4.Beden isisinin düşmesini engellemek için üstü örtülür.
5.Hasta en seri şekilde saglik merkezine gönderilir.
SINDIRIM YOLU ILE OLAN ZEHIRLEMELERINDE ILKYARDIM
1.Zehrin sulanmasi ve emilimin yavaşlamasi için hastalara;süt,yumurta aki,nişasta solisyonlu su içirilir
2.Kusmasina yardim edilir.
3.Asitle olan zehirlenmelerde,hasta hiçbir zaman kusmaya zorlanmaz.Su ve süt yumurta aki kariştirilarak içirilir.
4.Alkali ile olan zehirlenmelerde:1/4 oraninda sirke ile hazirlanmiş 500ml. su veya limon suyu içirilir.
KANAMALARDA ILK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Kanayan uzuv(kol,bacak vs.)yükseltilir.
2.Yara üzerine temiz gazlibez,mendil veya çamaşir parçasi konur ve sikica bastirilir.
3.Kanama durmazsa kanayan yerin 5 cm yukari kismina bandaj uygulanir.
BURUN KANAMASINDA ILK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Burnu kanayan kişinin başi hafifçe öne egilir.
2.Hasta burun üzerine basinç yapar
3.Bu sirada agizdan soluk alip verir ve asla sümkürmez.
BURUN KANAMASINDA HASTANIN BAŞI GERIYE DOGRU KALDIRILMAZ.
ELEKTIRIK ÇARPMALARINDA ILK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Önce ilk yardimci kendi güvenligini saglar.
2.Elektrik akiminin yarali ile temasi kesilir.Bu yapilmadan önce yaraliya dokunulmaz
3.Kuru tahta parçasi ve lastik gibi elektrik geçirmeyen maddelerle hasta çekilerek veya kablo itilerek akimdan kurtarilir.
4.Solunum durmuşsa yapay solunuma,kalp durmuşsa kalp mesajina başlanir.
5.Yanik varsa soguk su ile yikanir.
KIRIKLARDA ILK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Hasta sarsilmaz ve hareket ettirilmez.
2. Kanama varsa durdurulur.
3. Hasta taşinmadan önce kirik bölgesi hareketsiz hale getirilir.(Bunun için tahta gibi sert cisimler kullanilabilir.)
4.Açik kirik varsa(kirik uçlari görülüyorsa)kirik kemik parçalarina kesinlikle dokunulmaz ve bunlar yerleştirilmeye çalişilmaz.Yara üzerine temiz bir gazlibez kapatilir.
YANIKLARDA ILK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Soguk musluk suyu ile agri azaltilir.
2.Hastanin takilari çikartilir.(Daha sonra oluşabilecek şişler nedeniyle çikarmak zorlaşabilir.)
3.Oluşan kabarciklar patlatilmaz.
4.Yanan kisimlarin üzeri temiz gazlibezle kapatilir hiçbir şey sürülmez.
5.Hastanin bilinci yerinde ise bol su içirilir.
YANIK YÜZEYINE DIŞ MACUNU,SALÇA,YOGURT GIBI MADDELER KESINLIKLE SÜRÜLMEMELIDIR.
YARALANMALARDA ILK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Kanama varsa kontrol edilir.
2.Yaranin kirlenmesi önlenir.
3.Varsa kopan parça korunur.(Islak bir gazli beze sarilip bir naylon torbaya konulur,bu torba da içi buz dolu başka bir torbaya konulur.)
